Tục xông đất đầu năm: chọn người xông nhà thế nào cho hợp?

Xông đất (còn gọi là xông nhà, đạp đất, mở hàng) là tục lệ chọn người đầu tiên bước vào nhà sau thời khắc giao thừa. Người Việt tin rằng “vía” của người xông đất sẽ ảnh hưởng đến may rủi của gia đình trong cả năm.

Vì sao người Việt coi trọng xông đất?

Đầu năm là lúc người ta mong mọi sự hanh thông. Ngày mùng Một, vị khách đầu tiên được xem như người “mở cửa” cho năm mới. Nếu người đó vui vẻ, may mắn, gia chủ tin cả năm cũng sẽ thuận lợi.

Vì vậy, nhiều gia đình không để người xông nhà đến ngẫu nhiên mà chủ động nhờ trước một người phù hợp.

Tiêu chí chọn người xông đất

Tính cách và hoàn cảnh

Trước cả tuổi tác, người xưa coi trọng con người:

Tính tình vui vẻ, xởi lởi, hiền hậu.
Gia đình êm ấm, con cái ngoan.
Công việc, làm ăn thuận lợi.

Tuổi hợp với gia chủ

Nhiều gia đình chọn người xông đất có tuổi hợp với gia chủ theo 12 địa chi:

Tam hợp: Thân – Tý – Thìn · Dần – Ngọ – Tuất · Tỵ – Dậu – Sửu · Hợi – Mão – Mùi
Lục hợp: Tý – Sửu · Dần – Hợi · Mão – Tuất · Thìn – Dậu · Tỵ – Thân · Ngọ – Mùi

Và tránh các tuổi thuộc nhóm tứ hành xung với gia chủ:

Tý – Ngọ – Mão – Dậu
Thìn – Tuất – Sửu – Mùi
Dần – Thân – Tỵ – Hợi

Ví dụ gia chủ tuổi Ngọ có thể nhờ người tuổi Dần, Tuất (tam hợp) hoặc Mùi (lục hợp), và thường tránh người tuổi Tý, Mão, Dậu.

Muốn xét kỹ hơn cả thiên can và mệnh ngũ hành? Dùng công cụ Xem tuổi xông đất: chọn năm sinh gia chủ là có ngay danh sách tuổi hợp.

Những điều nên tránh

Theo quan niệm truyền thống, người đang có tang thường tránh đi xông đất hay chúc Tết nhà người khác trong những ngày đầu năm.
Tránh nhờ người đang gặp chuyện buồn, ốm đau hay đang có mâu thuẫn với gia đình mình.
Người xông đất không nên ở quá lâu: đến, chúc Tết, trò chuyện đôi câu rồi xin phép về để “may mắn đi nhanh, đến nhanh”.

Gia chủ tự xông đất

Nếu không tìm được người phù hợp, gia chủ có thể tự xông đất: ra khỏi nhà một lúc trước giao thừa, rồi quay về bước vào nhà đầu tiên sau thời khắc giao thừa. Cách này vừa giữ được nếp xưa vừa không phải lo lắng chuyện tuổi tác.

Lời khuyên cho người được nhờ xông đất

Đến đúng hẹn, thường là ngay sau giao thừa hoặc sáng sớm mùng Một.
Mang theo món quà nhỏ: hộp bánh, gói trà, cành lộc hay bao lì xì cho trẻ nhỏ.
Chúc Tết bằng những lời tươi vui, tránh nói chuyện buồn, chuyện xui.

Kết luận

Xông đất trước hết là một nét đẹp gắn kết tình làng nghĩa xóm, là niềm vui đầu năm, không nên trở thành nỗi lo. Chọn một người mình quý mến, đến nhà với nụ cười, đó đã là khởi đầu tốt đẹp cho năm mới.